238.jpg
Bu krizler kisinin ruh halinde, enerjisinde ve davranislarinda büyük degisimlere yol acar ve kisinin normal saglikli biri gibi hareket etmesine engel olur.
BELIRTILER:

  1. Ruh halinde ani degisimler. Ya asri derece kizgin ve sinirli yada asiri derecede uyusmus ve hatta sersemlemis.
  2. Asiri derecede kendine güven; mükemmellik
  3. Vücud enerjisinin artmasi
  4. Uyku ihtiyacinin azalmasi. Hic uyumadan yada cok az uyku ile günlerce yorulmadan devam edebilmek.
  5. Konusma seviyesinde artis. Hizli ve çok konusur. Sürekli konu degistirir, araya girmek yada cevap vermek imkansizdir.
  6. Asiri derecede dikkatin daginik olmasi. Bir konudan baska bir konuya sürekli degisir.
  7. Asiri seks ihtiyaci. Seks ile ilgili duygu, düsünce ve davranislarda artis yasanir. Fiziksel rahatsizlik
  8. Riskleri umursamamak ve asiri derecede riskli aktivitelere katilmak yada riskli davranislar yapma

DEPRESIV BELIRTILER:

  1. Sürekli mutsuz ve gergin ruh hali
  2. Daha önce zevk aldigi aktivitelere karsi ilgisizlik
  3. İstahinda ve kilosunda gözle görülür büyük degisiklikler
  4. Uyumakta zorluk yada cok fazla uyuma
  5. Fiziksel cosku yada hareketlerde asiri yavaslama
  6. Enerji kaybi
  7. Gereksiz sucluluk hissi yada kendini degersiz hissetme
  8. Konsantre olmakta zorluk
  9. Ölümü ve intihari tekrar tekrar düsünmek

Mani ve depresyon belirtileri genclerde ve cocuklarda kendilerini cesitli farkli sekillerde gösterirler. Örnegin Mani genclerde daha cok sinirlilik ve zarar verici patlamalar olarak ortaya cikar ve ender olarak uyusukluk görülür. Depresyon ise fiziksel sikayetler olarak ortaya cikabilir örnegin bas agrisi, karin agrisi, asiri yorgunluk, okuldan kacma yada basarisiz olma, evden kacma, sinirlilik, sikayet etmek, aciklanamayan aglama krizleri, izole olmak, iletisim problemi yasamak ve hata yapmaya yada reddedilmeye karsi asiri derecede hassasiyet. Diger belirtiler alkol, uyusturucu kullanimi ve insan iliskilerinde zorluk yasamak olarak sayilabilir.

Arastirmalar bipolar hastaliklarin cocuklukta yada ergenlik caginin ilk zamanlarinda basladigini göstermektedir. Cocuk yada genc depresyonda olduguna dair belirtiler gösteriyorsa, asiri sinir krizleri yasiyorsa ve ruh halinde sürekli degisim oluyorsa bir psikiyatrist yada psikolog tarafindan incelenmesinde büyük fayda vardir.

TEDAVISI

Bipolar bozukluk tedavi gerektiren gercek bir hastaliktir

Bipolar bozukluk cogu zaman bir ‘karakter kusuru’ ya da ‘kisisel zayiflik belirtisi’ olarak yanlis bicimde tanimlanmaktadir. Burada önemli olan, insanlarin, bipolar bozuklugun gercek bir hastalik oldugunu, uygun ve uzun dönemli tedavi almalari kosuluyla bu bozuklugu olan kisilerin cogunun düzelebilecegini fark etmeleridir.

Yaygin olarak 2 tedavi tipi bulunmaktadir: (1) ilac tedavisi ve (2) psikoterapi (’konusma’ terapisi). Her iki tedavi tipinin bir bilesimi genellikle en iyi sonucu vermektedir.

ILAC TEDAVISI

Koruyucu ve akut tedavi icin ilaclar

Bipolar bozuklugun ana tedavisi ilac tedavisidir. Bu hastaligin tedavisinde kullanilan en önemli ilac tipi, kisinin duygudurumunu kontrol altina almak icin yazilan ilaclardir. Bu ilaclar ‘duygudurum düzenleyicileri’ olarak adlandirilmaktadir ve gelecek ataklarin önlenmesi ve baslamis bir atagin tedavi edilmesinde etkilidirler. Genel olarak, bipolar bozuklugu olan kisiler duygudurum düzenleyicileri ile tedaviye uzun süre (yillarca) devam etmektedirler.

Duygudurum düzenleyicilerinin kullanilmasina karsin ortaya cikan mani veya depresyon ataklarini tedavi etmek icin ek ilac tedavileri yazilmaktadir. Örnegin, antipsikotik ilaclar esas olarak manik atak sirasinda yazilirken, antidepresan ilaclar yaygin olarak depresif atak sirasinda verilmektedir. Arastirmalar, antidepresanlarin mani, hipomani ya da hizli döngüye gecisi tetikleyebildigini göstermistir. Bu nedenle, bipolar bozuklugu olan kisileri bu gecisten korumak amaciyla antidepresan ilacla birlikte duygudurum düzenleyicileri de yazilmaktadir. Hastaligin semptomlarini tedavi etmek icin baska ilaclarin alinmasi da gerekebilmektedir.

ILAC TEDAVISINDE AYARLAALAR

Hastaligin farkli evreleri sirasinda tedavi planlarinda degisikliklerin yani sira ilac tedavisinde ayarlamalar yapilmasi da gerekebilmektedir. Eger hasta bir manik ya da depresif atak gecirebilecegini hissederse, ivedilikle doktoruyla temasa gecmelidir. Ilk uyari isaretlerinde ilac tedavisinde yapilacak ayarlamalar genellikle normal duyguduruma dönüsü saglamakta ve tekrarlayan ataklari önleyebilmektedir.

TEDAVI PLANINA BAGLI KALMA GEREGI

Büyük siklikla, kisiler (1) kendilerini daha iyi hissettikleri icin, (2) ‘uc noktalari’ atlattiklari icin ya da (3) yan etkilerden rahatsiz olduklari icin ilaclarini birakmak isterler. Oysa, bipolar bozuklugu olan kisilerin semptomlar kaybolduktan sonra bile ilaclarini düzenli olarak almalari basarili tedavi icin büyük önem tasimaktadir. Eger ilaci birakirlarsa, muhtemelen sonraki birkac gün ya da hafta icinde yeni bir atak yasamayacaklardir ancak büyük olasilikla sonunda bir nüks yasayacaklardir. Kisiler, ne kadar fazla atak yasarlarsa, sonraki her bir atagi tedavi etmenin o kadar zor olacagini ve ataklarin daha da siklasacagini akillarinda tutmalidirlar.

PSIKOTERAPI

Ilac tedavisine ek olarak uygulanan psikoterapi, bipolar bozuklugu olan kisilere ve ailelerine destek, egitim ve rehberlik saglamada cogunlukla yararli olmaktadir. Gelecekteki ataklari önlemede de yardimci olabilmektedir.

HASTANEYE NE ZAMAN YATIRILMALI:

Intihar riskinden dolayi, siddetli depresyonu olan kisilerin kisa süreyle hastaneye yatirilmasi gerekebilir. Kendilerine ve baskalarina zarar vermelerini önlemek icin, manik atak geciren kisiler icin de bu gerekli olabilir.