Bagimli Kisilik Bozuklugu, baska birinin destegi yada yardimi olmadan hic bir sey yapamama olarak tanimlanabilir. Ergenligin ilk zamanlarinda ortaya cikan bu rahatsizligin temelinde kisinin baskasi tarafindan korunma ihtiyaci ve bagimsiz olmaktan korkmasi yatar. Cogunlukla aileden yada yakin dostlarindan sürekli yardim isterler.Kendi fikirleri pek yoktur.Cogunlukla bayanlarda görünen bu insana olan bagimlilik,sevgililerinden eger evliyseler, eslerinden hic ayri duramazlar.Karsi tarafi bunaltircasina rahatsiz ederler ve hic kimseyle paylasmak istemezler.Sürekli aldatmadan süphelenirler ve eslerine cehennemi yasatirlar.Bagimli kisiler genelde yalniz kaldiklarinda asiri derecede rahatsizlik hissederler, cogunlukla depresyonda ve gergindirler.

Bu kisiler kendi yeteneklerine güvenmezler ve baskalarinin her zaman daha iyi fikirleri oldugunu düsünürler. Birisinden ayrildiklarinda yada kaybettiklerinde cok büyük aci yasarlar ve iliskilerini devam ettirebilmek icin her tür kosula ve duruma katlanabilirler.

Bagimli kisilik bozuklugu olan bireyler genelde pesimist, kendini kücük gören kisilerdir. Baskalarinin elestirilerini kendi degersizlikleri olarak algilarlar. Baskalarinin kendilerini yönetmesine ve korumasina ihtiyac duyarlar. Is hayatlarinda sorumluluk gerektiren görevlerden, yöneticilik yapmaktan yada yaraticilik gerektiren islerden kacinirlar.

Bu kisiler genelde bir baskasi icin kendi ihtiyaclarini bir tarafa birakir, kendilerine yönelik kötü davranislara katlanir ve kendilerini ifade etmekte zorlanirlar. Cogunlukla kontrol eden, zorba, asiri korumaci ve cocuk gibi davranan insanarla birlikte olurlar. Birlikte olduklari kisiler kendilerine zarar verse bile (siddet kullanma, sözlü saldirida bulunma, kücük düsürme, asagilama vs..) iliskiye devam ederler cünkü tek baslarina yasayamayacaklarina inanirlar. Bütün yasamlari boyunca baska insanlari rahatsiz etmemek yada kizdirmamak icin caba sarfederek gecirirler. Kendi varliklarindan, bagimsizliklarindan ve bireyselliklerinden vazgecerler.

Hastaligin nedeni tam olarak bilinmemektedir ama baslangicinin ergenligin baslarinda gelistigi tespit edilmistir. Arastirmalar anne – cocuk iliskisinde asiri otoriter yaklasim ile asiri korumaci davranislarin hastaligin olusumunda büyük etkisi oldugunu göstermektedir. Bu iki yaklasim sekli kisinin kendi basina hareket edemeyecegine, baskalarinin korumasina ihtiyaci olduguna ve insanlar ile iliskisini devam ettirebilmek icin her zaman baskalarinin isteklerine beklentilerine ve taleplerine uymasi gerektigine dair inancin olusmasini saglamaktadir.

BELIRTILER

1. Kendi baslarina karar verememek
2. Pasiflik
3. Kisisel sorumluluktan kacinmak
4. Yalniz kalmaktan asiri derecede korkmak
5. Bir iliski bittiginde büyük aci cekmek ve caresizlik hissetmek
6. Normal yasam gereklerini yerine getirememek
7. Terkedilme korkusundan baska bir sey düsünmemek
8. Kritize edilme, kinanma, onaylanmama gibi yaklasimlarda kolaylikla incinme
9. Baska insanlara asiri derecede bagimli olmak
10. Uzun süreli bir iliski icinde olma ve asiri derecede sevgi gösterilmesine ihtiyac duymak
11. Ayni anda birden fazla insana bagimli olmak (biri giderse digerlerini devreye sokmak)

TEDAVISI

Bagimli kisiler psikologa yada psikiyatriste kendi baslarina gelirler fakat sikayetleri asiri bagimli olmalari yada kendi kararlarini vermemeleri degildir. Bu kisiler cogunlukla bagimli olduklarini bilirler fakat bunun bir problem oldugunu düsünmezler, aksine bagimli olmaktan hoslanirlar. Tedaviye genelde sinirlilik, gerginlik yada depresyondan sikayet ederek gelirler.

Bazi hastalar icin sakinlestirci yada antidepresan gibi ilaclar önerilebilir fakat bu tip hastalar ilaca karsi bagimlilik gelistirebileceklerinden dolayi zararli olabilir. Hasta insanlara bagimli olmak yerine bu sefer ilaca bagimli hale gelebilir.

Psikoterapi bu hastalar icin tercih edilen tedavi yöntemidir ve Psikoterapi ile hastanin yavas yavas kendi yasamlarini etkileyen kararlar almalari saglanabilir. Sonuclar genelde uzun süreli tedavi sonucunda gerceklesir. Baslangicta bu hastalar tedavisi kolay gibi görünebilirler cünkü bu kisiler ilgili, isbirligi yapan ve minnettar davranan kisilerdir. Tedaviye harfi harfine uyarlar ve doktorun söyledigi her seyi yaparlar. Fakat bir süre sonra hastanin sadece terapiste yada tedaviye bagimlilik gelistirdigi ve her hangi bir sekilde sorumluluk almaya yanasmadigi görülür. Bu nedenle kisinin tedavi sirasinda daha aktif olmasi gerekir. Bu degisim oldukca zordur ve bagimsiz olmanin getirecegi tehlikeler ile ilgili fantaziler gelistirmesine yol acabilir.

Bu kisiler icin belli hedeflere yönelik kisa vadeli terapi faydali olabilir. Kisinin kendine güven gelistirmesi ve daha bagimsiz olmaya yönlendirilmesi tedavinin temel hedefidir.