bilgisayarla tanistigimda lisedeydim.Daha önce bizim evde bilgisayar kulanilmazdi.Ancak babamin santiyesine gittigimde bu kutu gibi büyük televziyona benzer aletleri  hayranlikla izliyordum.Artik liseye baslamistim ve internetsiz ders calismak bir nevi mecburiyet oluvermisti.Ilk haftalar dersim bitince degisik haberler okuyor ve kendimi gelistiriyordum.Okulda okudugum haberleri arkadaslarimla paylasiyor ve adressleri birbirimize yaziyorduk,tabiki aralarindan biri cikip msni bize ögretene kadar.Aman allahim ne güzel bir makinaymis,sadece ders yapmakla degil iletisimde harikaymis.Kardesim internette daha cok merakliydi ve tüm gereken bilgileri kendisinden alabiliyordum.Artik ders calismak cok kolaylasmisti ve üniversiteye basladigimda bilgisayarsiz,internetsiz kendimi düsünemiyordum.

Aman Tanrim, bu ne müthis bir bulustu. PC yasamimi ciddi ölcüde kolaylastiriyordu. Bir sürü bilgiyi disketlere kaydederek yanimda tasiyabiliyordum, artik sayfalar dolusu dosyalari ,kucagimda ve  cantamda tasimam gerekmiyordu. Hos o dönemde PC cok yaygin ve her yerde ulasilabilen bir teknoloji degildi.Adeta lükse geciyordu. Ama yine de hayati cidden kolaylastirmisti.Her ailenin evinde internet yoktu simdi ise internetsiz ev yok. Daha sonra Microsoft’un bilgisayar dünyasina girmesi ile devrimin ilk büyük adimi atildi. Artik bilgisayar kullanabilmek icin bir takim dilleri ve programlari ögrenmeye gerek kalmamisti. Microsoft Windows herkesin bilgisayar kullanabilmesi icin üretilmisti ve kesinlikle amacina ulasti.

 Artık evlere yavas yavas bilgisayar girmeye baslamisti. İhtiyaci olan kisiler uygulanan fiyat politikalariyla evlerine PC alabilir olmuslardi.Lüks hayattan cikmisti artik PC ve mecburiyete girmisti. Sonrasinda gelen internet ise  hayallerimizde  bile göremeyicegimiz  bir islevi yerine getirdi, dünyayi evimize soktu. Bilgiye ulasmak hic bu kadar kolay olmamisti. Kütüphanelerde gecelere kadar az calismadik, arkadaslrimizdan 1 kitap alabilmek  icin az kivranmadik internet öncesinde. Günümüz teknoloji ve bilim cagi. Artik teknolojinin ve bilimin bize sundugu tüm avantajlari hayatimizin hemen her alaninda kullaniyoruz veya kullanmaya calisiyoruz. Pek cogumuzun elinde cep telefonu, ekraninda sevdigimizin fotografi, hemen hemen her evde televizyon ve bilgisayar, is yerlerindekileri ise saymaya gerek yok. Hatta hatta bana daha da inanilmaz gelen dizüstü bilgisayarlar. Simdi ise yine yeni bir dizüstü piyasaya sürüldü ,daha kücük ve daha pratik.Bu olanaklarin hayatimizi ciddi bicimde kolaylastirdigini hic birimiz inkar edemeyiz. Cagin getirdigi bu olanaklar ve sonradan gelecekler de bunlardan cok daha fazla olacaktir. Gelismeyi durdurmak mümkün degil.

 Internetin hayatimiza kattigi sadece bilgiye kolay ulasabilirlik degil. Örnegin, diyelim ki bir konsere gideceksiniz, bilet almaniz lazim, ancak vaktiniz kisitli. Bu durumda gidip kuyrukta beklemek mi akilci, internetten bilet almak mi? Cevabi hepimizce malum. Ya da benim gibi gec saatlere kadar calisan, yazan cizen birisiniz, eve yiyecek alisverisi yapmaniz lazim, gidip marketten mi almak, yoksa internetten mi alisveris yapmak? Cevap malum. Hadi son bir örnek daha vereyim; banka islemleri. Bankaya gidip, kuyruga girip, bekleyerek, salterde yapacaginiz islemler icin komisyon ödeyerek mi yapmak, yoksa tüm islemleri internetten kisacik bir zamanda halletmek mi? Cevap yine malum. Internetin hayati inanilmaz kolaylastırdigi inkar edilemeyecek bir gercek.Benim degerlim ise internetten aksam yemegini dahil ismarliyor.Kisaca internet bize hayati kolaylastiriyor.Okul cagini alan bir cocuk ailesi tarafindan internet yardimi ile , okul cantasina yerlestirilen bir cihazla takipe alinabiliniyor.Internet evlilikleri konusuna hic girmeyim.Evimizden suan internetimizi alsalar sanirim hepimiz bir sok yasariz.

Ancak internet kullaniminin beni üstünde düsünmeye zorlayan önemli bir tarafi var. Internet sosyalligimizi ne derece ve ne yönde etkiliyor? Eskiden insanlar bayramlarda, özel günlerde birbirlerini ziyaret eder, beraber vakit gecirir, konusur, dertlesirlerdi. Teknolojinin gelismesi ile bu ziyaretler yavas yavas yerini telefona birakmaya basladi. Sonrasinda telefon etmek yerine mesaj atmak daha pratik geldi bizlere. Simdilerde ise cep telefonu mesajlari da yavas yavas yerini e-posta ve toplu kisa mesajlara birakti. Ayni cati altinda yasadigimiz insanlarla bile sohbet etmez olduk. Artik evlerde herkesin kendi ugrasi var. Bunlarin suclusu sadece internet mi? Dogrusunu isterseniz, baslarda ben internetin insanlari asosyallestirdigini düsünüyordum. Gecen zaman icinde, bu fikrim ciddi ölcüde degisti. Mesafelerin uzamasi, insanlarin calisma hayati nedeniyle zamanlarinin ciddi bicimde azalmasi, bu mesafeleri kat etmeyi ciddi bicimde engeller oldu. Teknolojinin bu mesafelerin asilmasini son derece kolaylastirdigini en azindan ben artık inkar edemeyecek kadar net görüyorum.

Hatta sinirli sosyal cevrelerde yasayan insanlarin, internet sayesinde sinirlarinin tamamen disina cikip bir cok insanla tanistiklari ve rahatlikla yasamlarinin bir cok alanini paylastiklari bir gercek. Bu paylasimlarda kisiler gercek kimlikleri ile olduklarinda ve bu paylasimi belirli bir süre sonra gercek sosyal alana tasimayi basardiktan sonra hicbir sorun yok. Hatta tam aksine, bu gercekten de teknolojinin bize sundugu bir nimet.

Ancak bu paylasimlarda kisilerin gercek kimliklerini gizleyerek sanal sosyal ortamda farkli, siklikla olmak istedikleri kimliklere bürünerek gerceklestirmeleri neticesinde yasadiklari psikolojik karmasayi da tartismaya gerek yok diye düsünüyorum. Internette sohbet edenlerin cok büyük bir cogunlugunun gerceklikten uzak oldugunda sanirim herkes hem fikirdir. Bu gerceklikten uzakligin, o gerceklikten uzak kendini ifade eden kiside gerceklige döndügünde yaratacagi ikilemi bir tahayyül etmeye calisir misiniz lütfen. Yasayacagi kimlik catismasi cok siddetli olursa, bu bir takim psikolojik hatta psikiyatrik sorunlara bile yol acabilir ki, bizler meslek hayatimizda bu tarz vakalarla cok karsilasmaya basladik artik. Örnegin gelen sikayetler ya aile babasinin  yemekten sonra PC basinda chat yaparak zaman gecirmesi ve ailesini unutmasidir yada  cocugun PC basinda oyun oynayarak sabahlamasidir.Bunun ciddi bir problem oldugunu özellikle genclerin fark etmeleri cok önemli. Zaten henüz nasil bir birey olduklarini tanimadan, olduklarindan farkli kimliklerle kendilerini bir ekranin arkasina saklayarak ifade etmelerinin, kisilik gelisimlerine cok olumsuz etkileri oldugunu cok net fark etmeliler. Benim sahsi düsüncem internette ve chatlerde cok zaman harcayan kisiler , cogunlukla issiz evde oturan,mutsuz mutlulugu sanalda arayan yada internet cafeleri isletenlerdir.

Yapilan bir diger arastirmaya göre, gelismekte olan bir ülke durumundaki Türkiye’nin belirgin karakteristik özelliklerinden biri, ülke icinde esitsiz gelir dagilimi ve bölgeler arasi farkliliktir. İnternet kullanimi kisilerin belli bir gelir durumunun üzerinde olmasini gerektirdigi icin, gelir durumuna göre bilgisayar sahipligi ölcütünde farkliliklar göstermektedir. Daha önce de belirtildigi gibi, alt gelir gruplarinda bilgisayar sahipligi durumunun %2 oldugunu göz önüne alarak, alt gelir gruplarinda henüz bilgisayar ile tanismayan ergenlerin bulundugunu söylemek yanlis olmayacaktir. Bu baglamda, Türkiye genelinde ergenlerin internet kullanimi 2 faktör göz önüne alinarak incelenmelidir; egitimine devam eden ergenler ve egitimine devam etmeyen ergenler. Sosyo-ekonomik ve kültürel altyapilari farkli olan bu iki ergen kesimin, internet kullanimlari ve internete erisim olanaklarini da ayni paralelde farkliliklar gösterecektir. 2002 Türkiye Bilisim surası Raporunda 15-25 Yas grubu icinde egitim görmeyen ergenlerin büyük bölümünün ekonomik durumlarinin kötü oldugu ve ellerine gecen parayi da internet cafelerde ya da kahvehanelerde harcadiklari belirtilmistir. Egitime devam eden cocuklar aldiklari egitimle ve yasadiklari cevrelerin görece daha iyi olmasiyla interneti saglikli kullanmaya yönlendirilmeleri daha kolay olacaktir. Ne var ki, egitime devam etmeyen genclerin bilinclendirilmeleri daha zor olacaktir.

2002 Türkiye Bilisim Surasi Raporunda 7-15 yas grubundaki genclerin %90’inin interneti eglence ve yararli olmayan siteleri gezmek icin kullandigi, bilgisayar basinda zamanlarini gereksizce harcadiklari belirtilmektedir. Önlem alinmadigi taktirde on-line oyun kültürü ile ic ice yasayan bu genclerin “dogru internet kullanimi” kültürüne gereksinmesi olduguna raporda ayrica deginilmistir.

Amaci genclerin ‘internetin dogru kullanimi’ adina neler yapilmasi gerektigini, genclerin internet kullanimi sirasinda yasadiklari sorunlari ve cözüm önerilerini (simdilik kücük capta) saptamak olan calistayin bulgularini eklemek yararli olacaktir. Bu baglamda, genclerin ifadelerinde belirttigi sorunlar su basliklar altinda toplanmistir:

1. Pornografik ya da olumsuz ve tehlikeli inanc siteleri gibi zararli sitelerin kolayca ulasilabilir olmasi

 2. Kendileri icin ‘yararli’ olabilecek sitelere ulasabilecek kaynaklarin bulunmaması

 3. İnternetin aile ici catismalara neden olmasi

 4. Ekonomik yönden zararli olmasi (faturalar )

5. Günlük isleri aksatacak sekilde zaman kaybina neden olmasi

 6. İnternette kisinin kendisini oldugu gibi yansitmamamsi nedeniyle kimlik kargasasina sebep olmasi

 7. İnternetin yararli amaclarla kullanilmamasi

 8. İnternetin bagimlilik yaratmasi.

Cözümü ise…

 1. İnternet kullanima iliskin yalniz ergenlerin degil, ailelerin ve tüm toplumun bilinclendirilmesi,

2. Toplumun bilinclendirilmesi icin cesitli iletisim araclarinda (medyada) halki bilgilendirecek fakat endiselere yol acmayacak nitelikte yayinlar hazirlanmasi,

3. Okullara bilgisayar kullanimini gelistirecek dersler konulmasi,

 4. Ilgili sektörlerin ve servis saglayicilarinin Türkce icerikli referans saglayacak ve egitim konusunda yardimci olacak siteler hazirlamalari

, 5. “Zararli” olarak nitelendirilen sitelerin denetlenmesi ve bu siteleri hazirlayanlarin egitilmesi,

6. Sosyo- ekonomik düzeyi düsük olan yerlerde okuyan ögrenciler icin devlet eliyle okullara bilgisayar laboratuarlari kurulmasi ve internet baglantisinin saglanmasi seklinde siralanabilir.

Bu tür cözüm önerilerinin daha büyük capta calismalarla daha kapsamli hazirlandigi ve uygulandigi takdirde, internet kullanimi saglikli ve yaygin bir sekilde olacaktir. Kültür, toplumsal bir olgu olup, internetin kendi kültürünü olusturabilmesi ancak toplumun genis bir kesimiyle paylasilmasiyla mümkündür. Uygun önlemler ve politikalarla internetin saglikli bir sekilde yayginlasmasi mümkündür ve ayni zamanda gereklidir. Gerekli politikalarin ve önlemlerin saptanip hayata gecirilmesi icin gecikmeksizin kaynak ayrilmali ve bir uygulama plani hayata gecirilmelidir. Gözlemledigim önemli bir konu da internet iletisiminin asosyallige yatkinligi olanlari kendi dünyalarina hapsederken, sosyallesebilmelerini de saglamasi. Buradaki ayirici nokta, internet iletisiminin zaman icinde gercek sosyallik ihtiyacini tamamen ortadan kaldirip siddetli izolasyona neden olmasi ve bunun zaman icinde ciddi patolojilere yol acmasi. Asosyal kisiler kendilerini izolasyondan koruyacak minimal sosyalligi hayatlarinda tuttuklari müddetce internetin sosyallesmelerine olumlu yönde cok ciddi katkida bulundugu kanaatindeyim.

ABD’de yapilan bir arastirmaya göre, internet kullaniminin insanlarin sosyal cevresini genislettigini, hatta telefonla ya da yüz yüze görüsmeyi tesvik ediyor. ”The Pew İnternet” ve ”American Life Project” sirketlerinin ortaklasa yürüttügü calisma, internet kullanan Amerikali’larin genisleyen sosyal cevreleri sayesinde, basta saglik ve finans konulari hakkinda yardim almaya daha egilimli hale geldigini de gösterdi. Arastirma ekibinden Toronto Üniversitesi sosyoloji profesörü Barry Wellman’a göre, yaptiklari calisma sonucunda, internet kullaniminin insanlari birbirinden uzaklastirdigi yönündeki eski arastirma sonuclarinin aksine, internetin insanları sosyal cevrelerini korumalarina yardim ediyor. Calismada elektronik postanin diger iletisim sekillerinin yerini almadigini, tam tersine tamamlayici bir rol üstlendigini ortaya koyan arastirmacilar, en yakin arkadaslari ve akrabalarina haftada en az bir kere elektronik posta gönderen insanlarin, göndermeyenlere oranla yakinlariyla haftalik telefon görüsmelerinin yüzde 25 daha fazla olabildigini de belirtiyor. Calisma ayrica, internet kullanicilarinin, kullanmayanlara oranla % 7 oraninda daha genis bir sosyal iliskiler agina sahip olmaya ve bu cevresinden yardim almaya egilimli oldugunun da altini ciziyor.

Icinde bulundugumuz cagin bir geregi haline gelen İnternet, bir cok kisinin yasamina girdi. Bir cogumuz artik internet olmadan bir cok isimizi yapmakta zorlaniyoruz. İnternetin, basta egitim olmak üzere cesitli alanlarda yararlari oldugu herkes tarafindan artik kabul ediliyor.

 Tüm bu arastirmalar, okuma ve tecrübelerim bilgisayar ya da interneti kullanmanin tek basina kisinin yasamina asla olumsuz etkide bulunmadigini, olumsuz etkinin kisinin bu teknolojileri yanlis kullanmasi sonucu ortaya ciktigini gösterdi. Bir gelisim baslarda yanlis yönleri ile de öne cikabilir, ancak zaman icinde her alanda oldugu gibi interneti dogru kullandigimizda,ailemizi ve sevdiklerimizi ihmal etmedigimiz sürece, tüm dünyayi evimize getirdigini kimse yadsiyamaz.