MADDE BAGIMLILIGI NE DEMEKTIR?

bagimlilik ne demektir? herhangi bir durumda herhangi bir nesneyle kurulan bir iliskidir. ancak bu iliski kendi basiniza karar verebilmenizi (otonomi ), özgürlügünüzü kisitlar ve kendinize has olan bazi davranislarinizin degismesine yol acar.

hic farkinda bile olmadan cogunlukla arkadas cevresi yardimiyla hepimiz bagimli tehlikesinle yasamaktayiz.en basit örnek “sigaradir”.al bir tane yak birsey olmaz! hepimiz iciyoruz sende dene! gibi sözler size yabanci gelmiyordur.iste … en basit bagimlilik böyle basliyor.tabiki daha agir bagimliliklarda vardir,sigaradan sonra gelen diger bagimlilik alkoldur.alkolde ayni sigara gibi arkadas cevresinde yada aileden aliskanlik olarak baslayabilir.yeni yetisen bir genc aileden uzak ise , ask sorunu yasiyorsa bagimlilikla daha kolay tanisabilir.alkolden sonra gelen agir bagimliliklar oral ve damar yoluyla alinanlardir.büyük bir arastrma sonuncu , tespit edilmistirki lisede baslayan ve üniversitede cogalan bagimliliklar %70 i arkadas cevresinden gelenlerdir.

maddenin tanimi ise, madde olarak tabir ettigimiz birtakim kimyasal maddelerdir. bunlar ancak tibbi zorunluluk halinde özellikle doktorlar kontrolünde ve belirtilen dozlarda kullanilmalidirlar. tibbi amaclar disinda kullanildigi takdirde insanlarin fiziki ve psikolojisi üzerinde olumsuz etki yapan merkezi sinir sistemini etkileyen toplum icinde ekonomik, sosyal ve ahlaki cöküntüler meydana getiren psikolojik ve fiziksel bagimlilik kazandiran, kanunlarin yapimini, kullanimini, bulundurulmasini, tasinmasini ve satisini yasakladigi maddelerdir.madde bagimliligi ; insanin kendi basina karar verebilmesini (otonomisini) özgürlügün kisitlanmasi ve kendine has bazi davranislarin yok olmasi sonucu ortaya cikan yeni davranis bicimine madde bagimliligi denir.

UYUSTURUCU MADDELER VE ETKILERI

insanoglu, fiziksel ve beyinsel islevlerinin kendisini rahatsiz eder bir nitelige dönüsmesi ve bu rahatsizlik verici durumlari ortadan kaldirmak istemesinin sonucu olarak uyusturucu maddelerle tanisistir. insanlık tarihi boyunca ortaya cikan hastaliklar ve bunlarin tedavisi ile ilgili calismalar, tip ve eczaciligi gelistirmis, cesitli drog ve ilaclar bulunarak tedavide kullanilmistir.
bazi droglarin amac disi kullaniminda ortaya cikan etkileri insanoglunun hosuna gitmis ve bunlara da tipki ilk caglardan beri kullanilan bitkiler gibi alismis ve müptela olmustur. droglarin tedavi disi bu kullanimina , amac disi kullanim veya suistimal denir.
bazi droglar, kisisel ve duygusal gereksinimlerin drog olarak giderilmeye calisilmasi nedeniyle psikolojik bagimlilik, bazilari ise hem psikolojik hem de uzun süreli kullanimlarda drogun kesilmesi durumunda yoksunluk belirtilerinin ortaya cikmasi ile belirlenen, organizmada droga karsi gelisen, bireylerin sagligi ve toplumun gelecegi icin tehlikeli olan fizyolojik bagimlilik yaparlar.

UYUSTURUCU SÖZLÜGÜ

Afyon: Haşhaş bitkisinin kapsüllerinden elde edilen bir sakızdır.

Amphetamin: Saf halde iken renksiz, uçucu bir sıvıdır. Ağır kokusu ve yakıcı tadı vardır.

Burundanga: Amerika yerlilerinin borazan biçimli beyaz ve pembemsi çiçekli, yeşil ve geniş yapraklı bitkiye verdikleri isim.

Depresyon : Fizik veya moral çöküntü. Ruhi ve bedeni düşüklük. Bitkinlik. İç sıkıntılar.

Doğal : Tabii, natürel

Dolophine: Methadonun piyasadaki adı.

Emosyon : Heyecan

Enpotans : İktidarsızlık

Eroinman : Eroin bağımlısı, eroin müptelası

Esrarkeş : Esrar çeken, esrar bağımlısı ,esrar müptelası

Halüsinojen : (Hayal gösteren – evham veren) hayal ve vehimler oluşturan kimyasal maddeler. Hakikatte olmayan hayallere sebep olan maddeler.

Haşiş:Esrar yapımında, ince elekten çıkan ilk kaliteye verilen ad.

Hepatit : Karaciğer arızaları, zafiyeti…

Hezeyan : Sayıklama, saçmalama… Delüzyon. Gerçek dışı, akıl ve mantık yolu ile düzeltilemeyen yargı hataları. Kaynağı şuuraltı dürtülerdir. Şüpheci kişilerde gelişir. Çeşitleri vardır.

Ice: Renksiz, kokusuz, parlak, yarı beyaz, yarı saydam kristallerden oluşan uyuşturucu madde.

İnhalasyon : Buğu, gaz veya ufak damlacıklar halindeki sıvıların solunması .

İnhalants : Solukla içeriye çekilen ilaçlar, uçucular, çözücüler…

Kodein: Afyon kozası veya afyondan mevcut olup, çoğunlukla morfinden kimyasal yolla elde edilir.

Kokain: Beyaz toz (Kristalize pudra) görünümlü uyuşturucu bir madde.

Marihuanna: Esrarda ikinci kalite mal.

Methadon: Norkotikler gurubundan uyuşturucu bir madde.

Morfin: Afyondan kimyasal işlemlerlerle üretilir. Afyon içindeki en tanınmış alkoloid (zehir) dir.

Morfinman : Morfin tiryakisi, morfine bağımlı (müptela)…

Morfinmani : Morfin kullanma hastalığı.

Narkotik : Afyon ve türevleri soyundan olan uyuşturucu maddeler…

Paranoid : Psikoz denilen ruh hastalığının heyecanlı tepkileri. Herkesten şüphelenir. Bakış, gülüş ve özel konuşmalardan huylanır. Ortadan olayları kendi aleyhinde olarak değerlendirir. Kendisine komplo, suikast, hıyanet, hakaret şeklinde algılar herkese düşmanı imiş gibi bakar. Kibir, istihza, ima yüklüdür. Öyle konuşur.

Psikoterapi : Telkinle tedavi, ruhsal yönlendirme ile bağımlıyı tehlikeden kendi iradesiyle uzaklaştırma işlemi.

Reçine:Dişi kenevirin tepe çiçeklerinden ve yapraklarından elde edilen koyu sıvıdır.

Sedatif : Sakinleştirici. Müsekkin. Ağrı dindirici.

Sentetik : Kimyasal işlemlerle elde edilen.

Stimulant : Uyarıcı, uyandırıcı, kamçılayıcı, tenbih edici, münebbih.

Şizofreni : Dış alemle irtibatın (ilginin) kesilip içe kapanma olarak açıklanan akıl hastalığı…

Toksin : Mikrop v.s. nin ifraz ettiği zehir.

Toksik : Zehirleme niteliği olan, zehirleyici madde…

Toksikoman : Toksit maddelerini kullanma bağımlısı … (Bunlar çeşitli suçlar ve cinayet de işleyebilirler ) Kesin tedavi yok, geçici ve hafifletici tedaviler olabiliyor. Türlü çeşitleri ve tezahürleri var.

MADDE BAGIMLILIGI NASIL ENGELLENIR?

önce basit bir merakla baslayan, ancak her deneme ile biraz daha bagimli hale gelen kisi, cogu zaman is isten gecmeden bagimli oldugunu kabul etmez. eger bagimli genc ailesinin tepkisinden cekiniyorsa, onlarla iletisim kurmayi denemez ve daha cok icine kapanir. anne ve babalar ise cogunlukla bagimlilik yapici maddeler hakkinda yeterli bilgiye sahip olmadigindan durumu anlamakta ve dogru bicimde müdahale etmekte zorluk ceker. yapilan arastirmalar cocugun madde kullanmasiyla, ailesinin bu sorunu fark etmesi arasinda gecen sürenin iki yil oldugunu ortaya koyuyor. bu yüzden cocugun bagimliliginin sona ermesi ve bir daha ayni aliskanligi tekrarlamamasi icin anne ve babalara büyük is düsmektedir.
ayni sekilde, ögretmenlerin madde bagimliligi ile mücadelede yeri cok önemlidir. ögretmen ögrencisini cok iyi tanimali, anlamali ve gözlemlemelidir. ögrencinin okuldaki uyumu ve basarisindaki degisikliklerin takibi, okula devam durumu ve arkadas gruplarinda meydana gelen degisiklikler mutlaka izlenmeli, ögrenci ile iyi iletisim kurularak sorunların erken tespitine ve cözümüne calisilmalidir.
ergenlik dönemi (17-25 yas arasi) en cok madde kullanimi ile karsilasilan dönemdir. madde kullanmaya baslayan tüm genclerde bazi ortak noktalar vardir. özellikle, ani tepki veren, saldirgan ya da asi davranislari olan, her seyi reddeden ya da itaatkar olan, ice dönük olan ve yasitlarindan asiri etkilenen cocuklar risk grubundadir.lütfen bu konuda tüm aileler ve ögretmenler ,duyarli olalim.gencin ailevi yapisi da risk etmenlerini önemli ölcüde etkiler. cocugun parcalanmis veya bosanmis bir ailesi varsa ebeveynlerinden birini kaybetmisse,aile bozulmussa örnegin anne baba ayrilmissa, aile ici iletisim eksikligi varsa, baskici, ilgisiz ya da asiri kollayici bir ailede cocuk risk grubu icerisinde yer alir.

MADDE BAGIMLISI GENCLERDE AILENIN YAKLASIMI NASIL OLMALI

bagimlilik bir hastaliktir. bu hastaligi önlemek genellikle tedavi etmekten daha kolaydir. o halde cocugunuzun bagimlilik yapici maddeler konusunda bilincli bir tavir gelistirmesine nasil yardimci olabilirsiniz? anne ve baba olarak yapilabilecek en önemli sey cocuklariniza örnek olmaktir. siz herhangi bir madde kullaniyorsaniz bunun cocuklariniz üzerinde büyük etki yapmasi kacinilmazdir.
cocuklarin/genclerin madde kullanimi ve bagimliligi konusunda aile tarafindan egitilmesi önemlidir ve bu egitimin bütün cocukluk ve genclik dönemi boyunca sürdürülmesi gerekir.örnegin cocugunuzu sosyal yetistirmege calisiniz.bir sporda aktiv olmasi bagimliliktan uzak durmasini saglar.
bagimlilik yapici maddeleri kullanmak cok heyecanli bir sey ve cesurluk olarak görülebilir. bu nedenle ebeveynler tehlikeden bahsettikce, gencler sirf bu tehlikesi icin bile bu maddeleri deneyebilirler. madde kullanimi konusunda uygun bir sekilde konusulursa, madde kullaniminin getirdigi gizlilik ve gizemin cekiciligi azaltilabilir.
madde kullanimi ile ilgili konulari konusmaktan kacinilmamalidir. gencleri baski yapmadan dinlemek, anlamaya calismak, kendimizi onlarin yerine koymak iyi bir iletisim ortami olusturacaktir. yaralayip dislamak yerine destek verilmelidir. madde bagimlisi olan gencler tedaviden cekindikleri icin, onlari tedaviye cesaretlendirmek gerekir. mutlak suretle saglik kurumlarindan yardim istenmelidir.

SORUNA KARSI DUYARLI OLMA VE ERKEN FARKETME NASIL OLUR ?

* cocugu/ genci iyi tanima, anlama, gözlemleme ve izleme,
* cocugun/gencin duygu, düsünce ve davranis özelliklerini tanima,
* arkadas iliskileri ve okul/is basarisini izleme,
* duygusal-davranissal durumlari, kimlik gelisimi, gelecek beklentisi, toplumla iletisimi vb. konularda sorun olup olmadigini anlama,
* davranislari, uyumu ve basarisinda degişiklikler olup olmadigini gözlemleme,
* cocugun/gencin ruhsal ve toplumsal acidan belirgin bir uyumsuzluk olarak nitelenebilecek özelliklerini fark etme, önemseme ve profesyonel yardim arama,
bu kapsamda; sorunun ortaya cikmasina ve sürmesine yol acan ailesel, ruhsal, toplumsal nedenleri fark etme ve profesyonel yardimla birlikte, dikkatle gözden gecirerek soruna cözüm üretmek hayati önem tasimaktadir.

IYI BIR ANNE BABA OLMAYA CALISMAYIN,IYI BIR GÖZLEMCI OLUN

iyi bir anne baba olmaya calismayin,iyi bir arkadas olun ,iyi bir gözlemci olun.cocugunuza yakin olun ve aileye gelen günlük sorunlarinizi cocugunuzla paylasiniz.korkmayin cocugunuz sizden daha kuvetlidir.hatta size iyi destek ve kendi bilgilerinle yardimci olabilir.

DIKKAT ETMENIZ GEREKEN SEYLER

* TESHİS KOYMAMAK,
* YARGILAMAMAK,
* KONFERANS VERMEMEK,
* TEHDİT ETMEMEK,
* SORGULAMAMAK,
* AHLAK DERSLERİNDEN KACINMAK,
* EMİR VERMEMEK,
* KESİNLİKLE SİDDET UYGULAMAMAK.

YAPMANIZ GEREKEN SEYLER

COCUKLARINIZI
SPOR, MÜZİK VE BENZERİ ETKİLERE YÖNLENDİRİNİZ.

COCUKLARINIZ
KİMLERLE ARKADASLIK YAPIYOR, YAKINEN TAKİP EDİNİZ. ARKADASLARININ AİLELERİ İLE MUTLAKA TANISIP, İLİSKİLERİNİZİ GELİSTİRİNİZ.

ÇOCUKLARINIZIN
ÖNÜNDE AİLE SORUNLARINIZI TARTIŞMAYINIZ.

ÇOCUKLARINIZLA
ARKADAS OLUNUZ. SORUNLARINA SAHİP CIKIP SEFKAT VE SEVGİNİZİ ESİRGEMEYİNİZ.

COCUKLARINIZA
VERDİGİNİZ HARCLIKLARIN ORANINI IYI BELİRLEYİNİZ.

COCUGUNUZUN
YERİNE KENDINIZI KOYUNUZ.

ÖGRENCİLERİNİZİN
SORUNLARINA TARAFSIZ YAKLASINIZ.

COCUGUNUZU HICKIMSEYE KULLANDIRMAYINIZ!