Narsistik kisilik bozuklugu kendini mükemmel görmek, baskalarini düsünmemek ve baskalari tarafindan yargilanmaya asiri hassasiyet olarak tanimlanabilir. Sadece kendini düsünmek ve davranislarinin baskalarina olan etkisini umursamamak bu kisilerin en temel özellikleridir.

Narsistik kisiler genelde ilgi odagi olmayi, dikkat cekmeyi ve olaylari control etmeyi isterler. Baskalarinin hayranligini ve sevgisini kazanmayi siddetle arzularlar. Kendileri hakkinda mükemmelliyetcidirler. Dikkati üzerlerine toplamak icin tiyatromsu krizler yaratabilirler. Bu kisiler herkesin ve herseyin kendilerine bagli olmasi gerektigine inanirlar.

Narsistik kisilik bozuklugu olan kisiler mükemmele ulasmak icin asiri derecede caba sarfederler. Birisi kendilerini yada yaptiklari isi elestirdiginde büyük bir öfke ile tepki verirler ve saldirganlik gösterebilirler.Kesinlikle kendilerinde bir kritik yada eksiklik görülmesinden hoslanmazlar.

Diger taraftan bazi Narsistik kisiler ihtiyaclari olan tüm ilgi ve dikkati cekmelerine yetecek kadar yetenekli ve basarili olabilirler. Böylece her hangi bir problem yasamazlar ve gayet saglikli görünebilirler. Bu durumda bile hala kendilerinden bekledikleri normal üstü beklentileri nedeniyle tam olarak tatmin olmayabilirler.

Narsistik kisiler genelde kendi degerlerini fazlasi ile abartirlar. Sürekli olarak yeteneklerini oldugundan fazla gösterirler, ukala, gösteris meraklisi ve kendini begenmis görünürler. Kendilerinin herkesten daha üstün olduguna inanirlar. Bu sekilde düsündükleri sürece kendilerini güvende ve mutlu hissedebilirler. Kisiliklerinin olumsuz taraflarini genelde inkar ederler yada mantikli aciklamalar getirirler. Fakat kisi eger önemli basarilara imza atamaz ise büyük bir ikilem yasamaya baslarlar. Bunun sonucunda kendilerini sahtekar, bos ve mutsuz hissederler. Belki inanmayicaksiniz ama sürekli TV´de izlediginiz bazi popüler ünlüler bu hastaliga sahiptir.

Bu kisiler duygusal olarak uc noktalarda yasarlar; dolayisiyla ya kendilerini mükemmel görürler ya da utanc icinde kahrolurlar. Baska insanlarin onaylamasi ile kendilerini mükemmel hissederler, gururlu, kibirli ve magrur olurlar, kendi kendilerine yetebilirler. Baskalarinin onayi olmaz ise yada kesilirse birden kendilerini asagi hissederler, cirkin olduklarini düsünürler, kiskanclik ve haset duyarlar ve kendilerine olan tüm güvenlerini yitirirler.

Narsistik kisiler baskalari ile isbirligi yapmakta zorlanirlar cünkü dikkatleri hep kendi üzerlerinde olur. Yaptiklari her iste insanlarin hayranligini kazanmaya ve mükemmelliklerini ve üstünlüklerini ispatlamaya calisirlar. Baska insanlarin duygularini yada ne yasadigini algilayamazlar. Empati yapamazlar ve ender olarak bir insana duygusal olarak baglanabilirler. Eger baskalarinin ihtiyaclarini sezebilirlerse bunu o kisilerin zayifliklari olarak degerlendirirler.

Narsistik kisiler baskalarinin kendi rahatlari ve mutluluklari icin baska insanlarin isteklerinden vazgecmeleri gerektigine inanirlar. Sadece bir seyi istiyor olmalari elde etmek icin yeterli bir nedendir. Baskalarindan özel muamele görmeyi hakettiklerine inanirlar. Bu insanlar genelde baskalarina haset ederler ve diger insanlarinda sürekli kendisini kiskandigini düsünür. Baska insanlarin sahip olduklari degerleri ve basarilari kiskanir.

Bu kisiler cogunlukla baskalarinin kendilerini nasil algiladiklarina dikkat ederler, dolayisiyla degerli, üstün saydilari, özel yada yüksek statüye sahip insanlar ile olarak kendi degerini arttirmaya calisirlar.

Narsistik kisilerin baskalari ile olan iliskileri sorunludur cünkü asiri ilgi ihtiyaclari ve baskalarinin duygu ve düsüncelerini umursamamalari yüzünden insanlar uzaklasirlar. Sosyal olarak aktif, keyifli ve cazip olabilirler fakat insanlara karsi sorumsuz ve kibirlidirler.

Özel iliskilerinde narsistik kisiler eslerinden karsiliksiz sevgi ve ilgi isterler buna karsilik hic bir sorumluluk almazlar. Bu kisilerin bir iliskiye girmesinin iki nedeni vardir; ya arzu ettikleri bir noktaya ulasmak (mevki, para, pozisyon vs) yada mükemmelliklerini sürekli onaylayip destekleyecek birine duyduklari ihtiyac. Narsistik kisiler ile birlikte olan insanlar cogunlukla daha once Narsistik bir anne yada babaya sahip olmus kisilerdir, öyle ki cocukluklarinda sömürünün ve ilgisizligin sevgi oldugunu ögrenmislerdir. Dolayisiyla Narsistik bir es ile birlikte olduklarinda kendi haklarini aramayi düsünmezler ve iliskilerinde kalarak eslerinin kendilerini hic bir karsilik vermeden kullanmalarina izin verirler.

Narsist kisiler toplumsal sorumluluklarin kendileri icin gecerli olduguna inanmazlar. Karsiliginda hic bir sey vermeden baskalarinin kendilerine hizmet etmesini beklerler. Istekleri olmadiginda sözlü saldirilar, sinir krizleri, duygusal, fiziksel yada cinsel taciz ile tepki verebilirler. Birisi cikip bencil ve sömürgen yapilarini yüzlerine vurmaya kalkarsa asagilayici ve saldirgan olabilirler.

Mükemmel olduklarina dair inancı koruyabilmek icin her tür davranisi gösterebilirler; degerlerini degistirebilir, yalan söylemek, aldatmak, inkar etmek ve hatta gerekirse suc islemek.

Tam olarak hastaligin sebebi bilinmiyor ama bazi arastirmacilar cocuklukta yasanilan tecrübeler ile baglantili oldugunu öne sürmüstür. Hastalik genelde ergenlik caginin basinda ortaya cikmaya baslamaktadir.

BELIRTILER

1. Kritize edilmeye karsi öfke, utanc ve asagilanma hissi duyar

1. Kendi cikarlari icin baskalarini kullanir
2. Sadece kendini düsünmek
3. Yeteneklerini ve basarilarini abartir
4. Basari, güc, güzellik, zeka yada ideal ask ile ilgili fantaziler kurar
5. Baskalarinin kendisine farkli davranmasi gerektigine dair beklentiler
6. Sürekli insanlarin dikkatinin ve begenisinin üzerinde olmasini beklemek
7. Baskalarini kiskanmak ve haset etmek
8. Asiri gurur ve mükemmel olduklarina dair inanc
9. Sucunu kabul etmez yada elestiriyi kaldiramaz
10. Fedakarlik yada iyilik yapmaz ama gösteris amaci ile kücük davranislarda bulunabilir
11. Empati yapamaz
12. Herseye hakki olduguna inanir
13. Yüzeysellik
14. Sürekli söhret, zenginlik ve basari hayalleri kurar
15. Dikkat cekmek, ilgi odagi olmak ve övülmek arzusu

TEDAVI

Narsistik kisiler genelde psikologa yada psikiyatriste kisilik problemleri disinda baska sorunlar icin gelirler. Genelde baska insanlar ile yasadiklari problemleri kendi davranislarinin bir sonucu olarak düsünmezler aksine dis etkenlerin yada o insanlarin hatalari sonucu olduguna inanirlar. Bu kisiler cogunlukla duygusal problemlere tahammül edemezler ve depresyon yasadiklarinda terapiye gelirler. Cogunlukla gercekler ile hayalleri arasinda fark oldugunu gördüklerinde yada mükemmel olduklarina dair inanclarini sarsacak bir kriz yasadiklarinda (eslerinin terketmesi, is kaybi gibi) depresyona girerler.

Terapiye girmek genelde bu kisiler icin zor olabilir cünkü yardima ihtiyaclari oldugu fikri onlar icin asagilayici bir olaydir. Fakat ciddi bir kriz yasiyorlarsa, kendilerine olan güvenlerini kazanmak, mükemmel olduklari inancina ve fantazilerine yeniden kavusmak icin tedaviye gelebilirler. Kendileri hakkindaki düsünceleri, gecmisleri, su anki durumlari ve tedavinin ne icin gerektigi konusunda ki fikirleri itibarlarini yükseltme arzusu ile carpitilmistir. Dolayisiyla gerceklere dayali yorumlari redderler ve yeterince egolari beslenmezse terapiyi birakabilirler. Dolayisiyla belli bir ölcüye kadar kisinin gururunun oksanmasi tedavinin devamini saglamak acisindan önemli olabilir.

Psikoterapi baskalari ile iliskilerinde daha pozitif ve faydali sekillerde davranmayi ögrenmesi, kendisi ve baskalari hakkinda daha gercekci düsünceler gelistirmesi acisindan faydali olabilir, fakat doktorun hasta ile oldukca dengeli bir iletisim gelistirmesi cok önemlidir.