Bu psikolojik hastalik kisilerin baskalari ile iliski kurmakta sorun yasadigini, düsünce yapilarinda , görünümlerinde ve davranislarinda problem oldugunu gösterir. Konusma sirasinda alakasiz konulara girebilir, kelimeleri garip sekillerde kullanabilirler. Bu kisiler genelde yakinlasmaktan kacinirlar, tuhaf düsünce yapilari gelistirir ve siradisi davranirlar. Garip davranislarina ragmen normal insanlar gibi bir iste calisabilir, az sayida olmakla beraber bir iki tane yakin arkadas edinebilirlerler fakat her zaman yabancilarin yaninda kendilerini gergin ve huzursuz hissederler. Bu durum söz konusu kisilerin tarikat gibi gruplara katilma ihtimallerini oldukca arttirir.

Bu hastaliga sahip kisiler ciddi olarak problemli olabilir ve sizofren hastalara benzetilebilir fakat genelde orta derecede garip davranislar gösterirler, örnegin uzaylilar-büyüler-cinler gibi siradisi inanclara sahiptirler. Fakat bu inanclari o kadar güclüdür ki normal iliskiler gelistirmelerine engel olur. Insanlara karsi her zaman güvensiz ve kuskucudurlar.

Sizotipal kisiler kendilerini terkedilmis ve yasamdan dislanmis olarak hissederler. Sürekli olarak hayatin anlamsizligi ve ne kadar bos oldugu üzerine yorumlar yaparlar. Pek cogu kendilerini ölü olarak görür ve yok olmaktan korkarlar. Bu kisiler kendilerini bedensiz, yabanci ruhlar olduklarina inanirlar.

Sizotipal kisiler baskalari ile iliski kurmalarinin basarisizlikla sonuclanacagini bilirler ve insanlarin arasinda yerleri olmadigina inanarak kendilerini toplumdan soyutlarlar Baska insanlardan gelen yorumlar yasami diger insanlar gibi algilamadilarini dogrular. Insanlar ile iliskilerini arttiracak ve kendilerini bu iliskiler icinde iyi hissetmelerini saglayacak bir onayi hemen hemen hic alamazlar. Dolayisiyla kendilerini yok olmaktan korumak icin olagan üstü gücleri olduguna inanmaya ihtiyac duyarlar.

SIZOTIPAL BELIRTILERI:

1. Batıl inancalara sahip olmak yada paranormal (doga üstü, aciklanamayan) olaylarla ugrasmak;
2. Özel gücleri olduguna inanmak;
3. Baskalarini sihirli gücleri ile kontrol edebileceklerine inanmak;
4. Alakasiz ve belirsiz konusma sekli;
5. Kuskucu olma ve paranoid tepkiler verme;
6. Insanlarla iliski kurmakta problem;
7. Sosyal ortamlarda huzursuzluk ve gerginlik hissetme

TEDAVISI:

Sizotipal hastalar cok ender olarak psikologa yada psikiyatriste tedavi olmaya gelirler. Genelde aile zoru yada baska etkenlerle terapiye basvururlar. Fakat bir kere tedaviye basladiktan sonra insan ilikilerini arttirabilmek adina genelde pozitif tepki verirler. Bu hastalar kendilerini izole etmeye calismazlar aksine sosyal baskilar ve baskalarinin negatif yaklasimlari sonucunda insanlardan uzaklasirlar. Dolayisiyla insanlarla iletisim kurabilecekleri ortamlarda bulunmaktan keyif alabilirler.

Kisilik hastaliklarinda ilac kullanimi hastaligin kendisini tedavi etmek icin degil bazi semptomlari (saldirganlik, depresyon gibi) ortadan kaldirmak icin kullanilir. Dolayisiyla bazi hastalarda ilac tedavisi uygulanabilir ama terapi her zaman daha öncelikli olarak tercih edilir. Hastaligi ilerlemis kisilerin hastaneye yatirilmasi gerekebilir, böylece hasta doktorlar, hemsireler ve hastabakicilar kanali ile insanlarla iliski kurarak korkularini yenmelerine yardimci olunabilir.

Psikolog, psikiyatrist yada terapist bu kisilerin gercek disi inanclarina ve davranislarina karsi daha gercekci alternatifler gelistirmelerinde yardimci olabilir. Kendi garipliklerini görebilmeleri icin davranislarinin video’ya cekilmesi  ve gösterilmesi etkili metodlardan biridir. Ayrica konusma bozuklugunun cesitli yöntemler ile giderilmesi kisinin iyilesmesinde önemli bir etkendir.